Peru yabanmersini yeni bir döneme giriyor: Premium ürünler ve çeşit dönüşümü ön planda

2025/26 sezonu genel olarak kârlı geçti; iklim kaynaklı aksaklıklar ve lojistik zorluklara rağmen üreticiler premium ürün ve verim artışı hedefliyor.

Sezon özeti ve iklim etkisi

Fall Creek Peru genel müdürü Julio Zavala'nın değerlendirmesine göre, 2025/26 yabanmersini sezonu kârlı kapandı. Mayıs ve Haziran'da görülen iklim olayları beklentileri bir miktar düşürse de sezonun toplam kazancı olumlu oldu.

Çiçeklenme dönemi ve ihracat takvimi

Zavala, çiçeklenme dönemindeki yüksek sıcaklıkların, kritik pencereye geç kalan üreticileri olumsuz etkilediğini belirtti. Buna karşın ihracattaki en yoğun dönem tek haftadan ziyade üç-dört haftaya yayıldı; bu da piyasaya olumlu yansıdı.

Bölgeler ve üretim payları

Lambayeque ile La Libertad bölgeleri ihracatın büyük bölümünü oluşturuyor; yaklaşık payın %75 civarında olduğu aktarılıyor. Ica bölgesi ise El Niño'ya karşı daha az hassas olması nedeniyle büyüme potansiyeli gösteriyor.

Kokos lifi sorunu ve denetim

Bu sezon Hindistan kaynaklı kokos lifi paletlerinde bir karantina zararlısı tespit edildi; Hindistan'ın Peru kokos lifi tedarikindeki payının yüksek olduğu (yaklaşık %80) bildirildi. Yeni dikim projelerinde belirsizlik yaratan durumun genel etki bakımından sınırlı kaldığı, SENASA'nın (Peru'nun bitki sağlığı otoritesi) fumigasyon uygulamalarını yerine getiren tedarikçileri hızla onaylayarak müdahale ettiği bildirildi. Bazı projelerde bir-iki aylık gecikmeler yaşandı ve bu ilk yıl nakit akışına etki etti.

Çeşit yenileme ve verim hedefleri

Pazarın premium segmentine yönelik çeşit değişimi hızla ilerliyor. Sekoya Pop ve Apex gibi yeni çeşitlerin, 18–20 mm üzeri meyve çapları ve dekara 30 tonun üzerinde verimler sunduğu; bu yüzden yeni çeşitlerin verimi artırmasının beklendiği vurgulandı. Sektörde hacim ile kaliteyi birlikte sağlama yaklaşımı premium fiyatlara erişimde anahtar kabul ediliyor.

2030 projeksiyonları ve pazar stratejisi

Zavala'nın tahminine göre, 2030'a kadar Ventura ve Biloxi gibi eski çeşitlerin olduğu yaklaşık 10.000 hektarlık alan dönüşüm sürecinde olacak. Aynı dönemde Peru üretiminin %60–70'inin premium sınıfa geçmesi öngörülüyor. İhracat dağılımı şu an için ABD %50, Avrupa %30, Çin %15 ve Birleşik Krallık ile diğer pazarlar toplam %5 şeklinde; Japonya ve Güney Kore ile pazar erişimi görüşmeleri devam ediyor.

Hedef pazar dinamikleri

Çin pazarında tüketici taleplerinin düşük asitli meyveler yönünde olduğu; Peru'nun bu pazara doğal pencere zamanının Temmuz–Eylül aralığı olduğu belirtildi. Ayrıca atıştırmalık segmentinde ABD'de yıllık büyümenin %7–8, Avrupa'da çift haneli oranlarda sürdüğü, yüksek kaliteli ürün sunanlarda arz baskısı belirtilmediği aktarıldı.

Geleceği belirleyecek faktörler

Sektörde öne çıkacak firmaların verimlilik, teknoloji kullanımının derinliği ve doğru genetik seçimiyle belirleneceği değerlendiriliyor.

Öne çıkan veriler

• 2025/26 sezonu: Genel olarak kârlı kapanış, Mayıs–Haziran iklim etkisi.
• İhracatta bölgesel yoğunluk: Lambayeque ve La Libertad ~%75 pay.
• Kokos lifi tedariki: Hindistan'ın %80 payı; tespitte SENASA müdahalesi.
• Yeni çeşitler: Sekoya Pop, Apex (>18–20 mm, >30 t/ha verim hedefleri).
• 2030 öngörüsü: ~10.000 ha dönüşüm sürecinde; %60–70 premium üretim hedefi.
• Mevcut ihracat dağılımı: ABD %50, Avrupa %30, Çin %15, diğer %5.