Yaban mersininde kırılma: 2019'dan 2020'ye sektör arzdan kaliteye kayıyor

2019, küresel yaban mersini üretiminde gidişatı değiştiren yıl olarak görülüyor; 2020 ise kalite odaklı yaklaşımın yaygınlaşmaya başladığı yıl. Genetik, üretim teknikleri ve tedarik dinamizmi bu değişimi hızlandırıyor.

Yaban mersininde kırılma: 2019'dan 2020'ye sektör arzdan kaliteye kayıyor

Yazar: Cort Brazelton · Tarih: 16/01/2020

2019, küresel yaban mersini endüstrisinde yapısal bir değişimin ilk işaretlerinin belirginleştiği yıl olarak kayda geçiriliyor. İzleyen yıl olan 2020 ise bu değişimin sektörde norm haline gelmeye başladığı dönem olarak nitelendiriliyor.

Geçen yıllarda taze yaban mersini arzında gözlenen dalgalanmalar azalırken, mevsimsel kenar dönemlerde (shoulder periods) ürün bulunabilirliği daha tutarlı hale geldi. Bu istikrar, nihai tüketiciye ulaştırılan ürünle ilgili beklentileri yukarı çekiyor ve sektörü sadece miktar sağlamaya değil, sunulan kalitenin iyileştirilmesine odaklanmaya zorluyor.

Arz yönlü büyüme döneminde, hacim ile fiyatların birlikte yükselmesi sık görülen bir durumdu; ancak bu model, tedarik artışı ve yeni üretim bölgelerinin devreye girmesiyle değişiyor. Yıllar içinde yaşanan piyasa darbeleri (ör. belirli bölgelerdeki üretim kazaları veya arz şokları) sektörün kırılgan yönlerini gösterse de genel talep artışı devam etti.

Hortikültür ve genetiğin rolü

Son on yılda yeni çeşitler, düşük soğuklama gereksinimli genetikler ve farklı yetiştirme sistemleri (örtüaltı yapılar, substrat kullanımına dayalı yetiştirme, besleme ve budama yaklaşımları gibi) üretim pencerelerini genişletti. Bu teknik gelişmeler, Peru, Meksika, Fas ve Çin'in güneybatısı gibi yeni ve yayılan tedarik kaynaklarının oluşmasına katkı sağladı.

Bununla birlikte, yoğun olmayan dönemlerde arz hala doruk dönemlerine kıyasla daha sınırlı; fakat eylül-ekim ve mart-nisan gibi geçiş dönemi arzı üç yıl öncesine göre belirgin şekilde hareketlendi.

Sektörün yönü ve zamanlama

Tarım ürünleri pazarlarında gözlenen döngüler bize, arzın tüm yıla yayılması yerine hâlâ beş ila on yıl içinde daha yumuşak tepe ve çukurların oluşacağını gösteriyor. Ancak bunun ötesinde, tüketici (B2C) ve ticari alıcı (B2B) beklentilerinde kalite talepleri öne çıkıyor; 2019 bu geçişin başladığı, 2020 ise sektörün bu yeni gerçekliği sahiplenmesi gereken yıl olarak tanımlanıyor.

Bu eğilim, rekabet gücü, pazar itibarı ve tüketici güveni açısından kritik. Üretici, tedarikçi ve paketleyici tüm paydaşların odak noktası tüketici deneyimini geliştirmek olmalı.

Örnekler ve sektör hamleleri

Şili, olgun bir üretim bölgesi örneği olarak anılıyor: pazar uzaklığının getirdiği zorlukları telafi etmek için sektör çapında gönüllü kalite standartları, onay/reddedilen çeşit listeleri ve üretim süreçlerinde tavsiyelerle kaliteyi yükseltmeye çalışılıyor. Aynı zamanda Avrupa, Arjantin ve Kuzey Amerika'daki firmalar tesis yenilemeleri, eski çeşitleri değiştirme, yeni çeşitlere yatırım ve paketleme teknolojilerini güncelleme adımları atıyor.

Yeni kurulan üretim bölgeleri (ör. Fas, Meksika, Peru, güney Afrika benzeri alanlar) daha uygun yatırımlar yapma şansına sahip; bu bölgeler hatalı ölçeklemelerden kaçınmalı ve doğru altyapı ile çeşit tercihlerini önceliklendirmeliler.

Tüketici penetrasyonu ve büyüme fırsatları

En büyük pazar olan Amerika Birleşik Devletleri'nde tüketici penetrasyonu %50 civarında — yani nüfusun yaklaşık yarısından biraz fazlası düzenli olarak yaban mersini satın alıyor ve tüketiyor. Bu, hala büyüme potansiyeli olduğunu gösteriyor; hem mevcut sadık tüketicilerin memnuniyeti korunmalı hem de yeni tüketiciler kazanılmalı.

Rekabet alanlarındaki diğer meyveler, yaban mersinlerinin elde ettiği tüketici payını almak isteyebilir; sektörün görevi bu payı korumak ve genişletmek için kalite yatırımlarını sürdürmek.

Sonuç ve çağrı

2019'da başlayan değişim farklı bölgelerde farklı hızlarda ilerleyecek; yine de genel yön açık: arz bolluğu kadar kalite ve tüketici deneyimi de sonuçları belirleyecek. Sektör oyuncularına düşen, bu geçişi görmezden gelmeyip üretim, genetik, paketleme ve lojistikte kaliteye yatırım yapmaktır.

Cort Brazelton — International Blueberry Organization kurucusu; Fall Creek Farm & Nursery, Inc. eş-CEO'su.

Öne çıkan maddeler

• 2019: yaban mersini sektöründe arz odaklılıktan kalite odaklılığa geçişin başladığı yıl olarak değerlendiriliyor.
• Genetik ve yeni yetiştirme teknikleri, tedarik pencerelerini genişletti ve arz tutarlılığını artırdı.
• Peru, Meksika, Fas ve Çin'in güneybatısı gibi bölgeler tedarik kaynaklarını çeşitlendirdi.
• Şili örneğinde olduğu gibi gönüllü kalite standartları ve tavsiye edilen uygulamalar gündemde.
• ABD'de piyasa penetrasyonu %50 civarında; büyüme için halen alan bulunuyor.
• Sektörün önümüzdeki 5–10 yılda tepe-çukur yapıları yumuşatması bekleniyor; kalite odaklı rekabet artacak.