Yaban mersini ihracatçıları makroekonomik baskıda yeni pazar arayışında

Erken sezon hasadı, niş pazarlara yönelik sevkiyatları başlattı. Arjantin üretimi gerilerken Peru büyüyor; ihracatçılar yeni alıcı arayışını sürdürüyor.

Yaban mersini ihracatçıları makroekonomik baskıda yeni pazar arayışında

Erken çeşitlerin hasadı başladı; ana üretim dönemi Ekim–Kasım olsa da ilk partiler şimdiden ihraç ediliyor. Bu erken dönem gönderileri genellikle ABD, İsrail ve Avrupa dışındaki niş pazarlara yöneliyor.

Lojistik ve sevkiyat süreleri

Havayolu ile yapılan gönderilerde tarladan alım, paketleme ve soğutma süreçleri kısa süre içinde tamamlanarak meyve 48 saatten kısa sürede varış noktasına ulaşabiliyor. Deniz yoluyla yapılan sevkiyatlar ise hedef limana bağlı olarak yaklaşık 17–25 gün sürüyor. Uluslararası arzın artması ve fiyat baskısı nedeniyle denizyolu sevkiyatlarının payı yükseldi; hava taşımacılığı daha çok özel durumlara ayrılıyor.

Peru ve Arjantin karşılaştırması

Peru, son yıllarda hızlı bir gelişim kaydederek ihracatta öne çıktı: Yaklaşık 160 bin ton ihracat, 14 bin hektara yakın ekim alanı ve 2022 için %30 civarında büyüme hedefleri bildirildi. Buna karşılık Arjantin'de ekim alanı ve üretim düşüş gösterdi; 2008'deki yaklaşık 4.600 hektardan 2.350 hektara gerileme ve üretimde 20 bin tondan 11 bin tona iniş rapor edildi.

Üretici yapısı ve işgücü

Sektörde yaklaşık 100 civarında üretici bulunduğu, bunların bir kısmının paketleme ve ihracat altyapısına sahip olmadığı, bunun da rekabet gücünü azalttığı belirtiliyor. Hasat döneminde hektar başına 10–20 işçi gerekli; meyve tanesi yaklaşık 2 gram ağırlığında ve dekarda/ha başına 15–20 bin kilogram aralığında verim elde edilebiliyor. Bu yoğun emek gereksinimi, lojistik ve ürün korunmasını daha önemli kılıyor.

Teşvikler ve maliyet baskıları

Bölgesel ihracatı teşvik etmek için stopaj indirimi ve elektrik giderlerinde %50'ye varan destekler uygulandı; bazı destekler belirli eyaletlere geri dönük olarak verildi. Yine de sektör yüksek vergi yükü ve döviz kuru farkı gibi finansal zorluklarla karşılaşıyor; bu fark ihracatçı gelirlerini etkiliyor (bu duruma ilişkin yorumlar kaynak kişilerce aktarılmıştır).

Pazar fırsatları

Arjantinli komite verilerine göre ülke geçen yıl yaban mersini ihracatından yaklaşık 41 milyon ABD doları gelir elde etti. Yakın dönemde Suudi Arabistan'dan gelen zincirlerle gerçekleştirilen iş görüşmeleri, bölgeye açılma potansiyeli taşıyor; Bahreyn, Umman ve Yemen'in de dahil olduğu bir açılım senaryosunun yıllık yaklaşık 15 milyon ABD doları civarında ek gelir sağlayabileceği aktarılıyor (tahmini/iddia olarak bildirildi).

Hedef pazarlar ve strateji

İhracatçılar, artan uluslararası rekabet ve makroekonomik belirsizlikler nedeniyle pazar portföyünü genişletmeye çalışıyor. Erken gönderiler için hedeflenen ülkeler arasında İsrail, Endonezya, Norveç, İzlanda, Rusya ve Litvanya gibi alternatif pazarlar yer alıyor.

Öne çıkan maddeler

• Erken sezon sevkiyatları niş pazarlara yöneldi; ana sezon Ekim–Kasım.
• Hava nakli 48 saatin altında varış sağlayabiliyor; deniz yolculukları 17–25 gün sürüyor.
• Peru: ~160.000 ton ihracat, ~14.000 ha üretim; 2022 için %30 artış hedefi (kaynak iddiası).
• Arjantin: 2008'den bu yana ekim alanı ve üretimde gerileme; yaklaşık 100 üretici ve sınırlı paketleme kapasitesi.
• Sektör yüksek işgücü ihtiyacı, vergi yükü ve döviz kuru farkıyla karşı karşıya.
• Arjantin geçen yıl ~41 milyon USD ihracat geliri bildirdi; Suudi bölgesi pazarı potansiyeli yaklaşık 15 milyon USD (iddia).

Not: Metindeki rakamsal ve piyasa bilgileri kaynaktan alınmıştır; bazı tahmin/iddialar kaynakça belirtilerek aktarılmıştır.