Turin üniversitesi yaban mersininde UV‑B ve UV‑C uygulamalarını test ediyor

Turin Üniversitesi ve iki İtalyan firma, hasat sonrası işleme aşamasında UV‑B ve UV‑C ışınlarının yaban mersininde polifenol üretimini ve mikrobiyal yükü nasıl etkilediğini küçük ölçekli prototipte test ediyor.

Turin üniversitesi yaban mersininde UV‑B ve UV‑C uygulamalarını test ediyor

Dünya genelinde yaban mersini üretimi ve tüketimi artarken, meyvenin hasat ve lojistik zincirinde yaşanan zorluklar kalite kayıplarına yol açıyor. Özellikle olgunluğun uygun düzeyde yakalanamaması, renk uyumsuzlukları ve depolama sırasında antosiyanin ile polifenol miktarlarının azalması ürün değerini düşürebiliyor.

Torino Üniversitesi (Disafa) bünyesindeki çalışmalar, bu sorunları azaltmak amacıyla hasat sonrası bir uygulama olarak UV‑B ve UV‑C ışınlarının kullanımını araştırıyor. Araştırmayı yürüten ekipte Prof. Giovanna Giacalone yer alıyor; proje, UV‑C LED lambalar üreten Pro.Lux ve Move2Web adlı Piyemonte merkezli firmalarla işbirliği içinde yürütülüyor.

İşbirliği kapsamında üretici firmalar bir prototip test kutusu (haberde "UV Test Box" olarak anılan cihaz) tasarlayıp araştırma ekibine sağladı. Prototipte her denemede yaklaşık 500 gramlık örnekler tek katman halinde rafa yerleştirilerek, yalnızca üstten ışınlama uygulanıyor; bu, mevcut paketleme hatlarındaki tek sıra konumlandırmayı taklit ediyor.

Denemelerde farklı ışınlama güçleri ve süreleri deneniyor; ayrıca ışınlamadan sonra meyvenin oda sıcaklığında bekletilmesi gibi adaptasyon aşamalarının polifenol sentezini tetikleyip tetiklemediği inceleniyor. Araştırma ekibinin açıkladığına göre 10–25 dakika aralığındaki uygulamalar ve yaklaşık 24 saatlik adaptasyon süreleri ümit verici sonuçlar verdi.

Deneylerde kullanılan yaklaşık ışınlama gücü 1800 µW/cm² seviyesinde ve uygulanan dozlar, tedavi süresine bağlı olarak 600–3200 mJ/cm² aralığında değişiyor. Bu parametrelerle yapılan küçük ölçekli testlerde toplam polifenol ve antosiyanin içeriklerinde artış gözlemlendiği, aynı zamanda yüzeysel küf ve maya yükünde azalma beklenildiği bildirildi.

Araştırmanın amacı, pazara görsel olarak daha homojen ve organoleptik açıdan daha güçlü bir ürün sunabilmek; uygulama başarılı olursa metodolojinin paketleme hattı ölçeğine aktarılarak üretim süreçlerine entegre edilmesi hedefleniyor. Ancak mevcut protokolün geniş hacimli üretime geçirilmesi için ek optimizasyon ve ölçeklendirme çalışmaları gerektiği belirtiliyor.

Henüz ticari uygulamaya dair kesin bir takvim veya lisans bilgisi paylaşılmadı; proje küçük partilerde yapılan deneylerle sınırlı kalıyor ve metodolojinin hatlara entegrasyonu için ek değerlendirmeler planlanıyor.

Araştırmanın öne çıkan noktaları

• Deneyi yürüten kurum: Torino Üniversitesi, Disafa; proje lideri: Prof. Giovanna Giacalone.
• Endüstri ortakları: Pro.Lux ve Move2Web (Piyemonte merkezli firmalar) tarafından geliştirilen prototip test kutusu kullanıldı.
• Örnek büyüklüğü: Her testte ~500 g meyve, tek katman halinde yerleştiriliyor.
• Uygulama parametreleri: Yaklaşık 1800 µW/cm² ışınlama gücü; doz aralığı 600–3200 mJ/cm²; uygulama süreleri genellikle 10–25 dakika.
• Beklenen etkiler: Polifenol ve total antosiyanin artışı ile mikroorganizma yükünde azalma; sonuçların yaklaşık 24 saatlik adaptasyon sonrası daha belirgin olduğu bildirildi.
• Uygulama ölçeği: Şu an küçük ölçekli prototip denemeleri; paketleme hattına aktarım hedefleniyor ancak ek çalışmalar gerekli.

Sonuç olarak, UV‑B ve UV‑C ışınlarının hasat sonrası yaban mersininde besin bileşenlerini ve raf ömrünü iyileştirme potansiyeli olduğu işaret ediliyor; fakat yöntemin yaygın kullanıma girmesi için daha fazla doğrulama, optimizasyon ve üretim ölçeğine uygun adaptasyon çalışmaları gerekiyor.