Deniz taşımacılığı maliyeti COVID ve Çin liman tıkanıklığı nedeniyle %328'e kadar yükseldi

COVID-19 kaynaklı vakalar ve Çin'deki liman darboğazı tedarik zincirini etkiliyor; sektör raporlarına göre navlun ücretleri son bir yılda yüzde yüzlerce oranında arttı.

Deniz taşımacılığı maliyeti COVID ve Çin liman tıkanıklığı nedeniyle %328'e kadar yükseldi

21 Haziran 2021 | Blueberries Consulting News

Pandemi sonrası küresel talep canlanması ve Çin'in önde gelen konteyner terminallerindeki kesintiler, deniz taşımacılığı ücretlerinde sert artışlara yol açtı. Verilen bilgiye göre; Mart 2020'den bu yana bazı navlun endekslerinde artışlar %328 seviyelerine ulaştı.

Yantian (Shenzhen) kaynaklı darboğaz

Mayıs ayı sonunda Shenzhen'e bağlı Yantian terminallerinde tespit edilen COVID-19 vakaları nedeniyle uygulanan karantina ve ek kontroller, bu limanlara gelen/ayrılan gemi operasyonlarını önemli ölçüde yavaşlattı. Kaynağa göre operasyon kapasitesi kısa sürelerde %30'un altlarına düştü; daha sonraki değerlendirmelerde ise kapasitenin %45 civarında çalıştığı aktarılıyor.

Navlun fiyatları ve gecikmeler

Küresel ölçekte referans kabul edilen Shanghai Container Freight Index (SCFI) verileri, bazı hatlarda Şubat 2020'den bu yana navlun fiyatlarının dört kattan fazla arttığını gösteriyor. Ayrıca kaynakta aktarılan bilgiye göre Mayıs sonu ile haberin yayımlandığı dönem arasında endekste ek %7,2 civarında bir yükseliş kaydedildi (aktarılıyor).

Taşıyıcı şirketler ve lojistik firmaları, Çin'deki tıkanıklığın Suez Kanalı krizinden daha fazla etki yaratabileceğini belirtiyor. Dünya çapında büyük operatörlerden Maersk'in, 19 uluslararası hattının etkilenmesi nedeniyle bazı seferlerde en az 16 günlük gecikme bildirdiği belirtiliyor.

Sektörel ve coğrafi etkiler

Farklı rotalarda navlun artışının düzeyi değişiyor; bazı hatlarda 40 feet konteyner taşıma maliyeti pandemi öncesinde ~800 avro iken bazı rotalarda 10.000 avroyu aştığı aktarılıyor. Bu durum özellikle hacimli, birim değeri düşük malların taşımasını kârsızlaştırıyor; örneğin plastik, cam, mobilya ve depolama ekipmanı gibi ürün grupları etkilendi.

İspanya özelinde; kaynak gösterilen liman yetkilileri, Yantian kaynaklı aksaklığın kısa vadede ülke içi liman trafiğine büyük bir şok yaratmasını beklemediklerini; çünkü söz konusu yüklerin çoğunun Kuzey Amerika ve Kuzey Avrupa'ya yöneldiği ifade ediliyor. Öte yandan, bazı nakliyeciler rotalarını revize ederek Yantian'daki huni etkisini azaltmaya çalışıyor.

Tedarik zincirinde yeniden konumlanma eğilimi

Yüksek navlun ve belirsizlikler, firmaların tedarik zincirini gözden geçirmesine neden oluyor. Kaynaklarda, Asya'ya yoğun bağımlılığın azalması için üretimin talebe daha yakın bölgelere kaydırılmasının değerlendirildiği; Türkiye ve Doğu Avrupa gibi coğrafyaların alternatif tedarik üssü olarak öne çıktığı belirtiliyor.

Logistik sektörü temsilcileri, İspanya'nın bu koşullarda yatırım çekmeye elverişli bir konumda olduğunu, hükümetin ticari tanıtım hamleleriyle üretim çekebileceğini öneriyor.

Limansal rekabet ve piyasa yapısı

İspanya iç liman trafiğinde değişimler de gözleniyor: Valencia ilk sıradaki konumunu korurken 2020 başlarına göre %6'nın üzerinde büyüme gösterdiği, Algeciras'ın %9,58 civarında düşüş yaşadığı, Barcelona'nın ise yaklaşık %30 büyüdüğü rapor ediliyor. Las Palmas ve Bilbao dördüncü ve beşinci sırada yer alıyor.

Piyasa konsantrasyonu da fiyat baskısını artıran unsurlar arasında. Büyük operatörlerin kapasite ve pazar paylarına ilişkin kaynak verileri şöyle: Maersk ~4,1 milyon TEU (%16,9 pay), MSC ~4 milyon TEU (%16,5), Cosco ~3 milyon TEU (%12,2), CMA CGM yakın seviyede, Hapag-Lloyd ~1,8 milyon TEU (%7,3).

Sonuç ve beklentiler

Sektör uzmanları, yüksek sezonun henüz tam başlamadığını ve talebin güçlü olduğu ortamda navlunların birkaç ay daha baskılı kalabileceğini öngörüyor. Aynı zamanda, şu anki rekor seviyelerin sürdürülebilir olmayabileceği ve önceki Suez tıkanıklığında görüldüğü gibi fiyatlamada yumuşama yaşanabileceği de belirtiliyor.

Ana maddeler

• Kaynağa göre navlun endekslerinde Mart 2020'den bu yana %328'e varan artış bildirildi.
• Yantian (Shenzhen) terminalleri, COVID-19 kaynaklı kontroller yüzünden ciddi kapasite kaybı yaşadı (kaynak aktarımı).
• SCFI verileri bazı hatlarda fiyatların dört kattan fazla arttığını gösteriyor.
• Maersk dahil büyük nakliyeciler, bazı hatlarda iki haftayı aşan gecikmeler rapor etti.
• Hacimli, düşük değerli malların taşınması maliyet nedeniyle alternatif tedarik bölgelere kayıyor.
• İspanya'da Valencia büyürken Algeciras gerileme gösterdi; Barcelona güçlü artış kaydetti.