Fas, 2025/26 sezonunda artan üretim ve ihracatla yaban mersini pazarında güçleniyor

2025/26 sezonunda Fas’ın toplam yaban mersini ihracatı 102.141 tona ulaştı; su yönetimi, işgücü ve kalite talepleri sektörün sürdürülebilirliği açısından öne çıkıyor.

Fas, yaban mersininde ihracat ve üretimini artırdı

Fas, uluslararası kaynakların ve sektör verilerinin derlemesine göre yaban mersini üretim ve ihracatında hızlı bir büyüme kaydediyor. Ülke Avrupa pazarına yakınlığı ve sezon süresinin genişliği sayesinde taze meyve tedârikinde önemli bir kaynak haline geldi.

2025/26 sezonu verileri

Resmi kaynaklara göre 2025/26 tarımsal sezonunda Fas’ın toplam ihracatı 102.141 ton seviyesine çıktı; bunun yaklaşık 92.510 tonu taze, 9.631 tonu işlenmiş ürün olarak bildirildi. Bu hacim bir önceki sezona kıyasla %7 artış gösterdi.

Üretim tarafında uluslararası değerlendirmeler Fas’ı küresel liderler arasında hızla yükselen bir ülke olarak işaret ediyor. 2024’e ilişkin tahminler taze üretimin yaklaşık 71.700 ton civarında olduğunu ve verimin hektar başına yaklaşık 18.343 kg düzeyinde seyrettiğini aktarıyor. Ayrıca 2009’dan 2024’e kadar ihracatın 636 tondan yaklaşık 83.000 tona yükseldiği belirtiliyor.

Büyümenin arkasındaki faktörler

Sektördeki genişleme; ekim alanı artışı, verim iyileştirmeleri, korunaklı üretime yapılan yatırımlar ve taze meyve talebindeki artışla ilişkilendiriliyor. Yeni çeşitler, gelişmiş genetik materyal ve lojistik / hasat sonrası yatırımların da büyümeyi desteklediği ifade ediliyor.

İklim ve sezonel riskler

Hızlı büyümeye rağmen 2025 sonu ve 2026 başında görülen yoğun yağış, düşük sıcaklıklar ve şiddetli rüzgârlar sektörün kırılganlıklarını ortaya koydu. Özellikle kuzey bölgelerdeki yağışlar ve Souss-Massa bölgesinde Şubat ayındaki fırtınaların üretim altyapısına zarar verdiği ve bazı dönemlerde hacim kayıplarına (%15–25 civarı olduğu tahmin edilen aralıklar bildirilmiş) yol açtığı aktarılıyor.

Su, işgücü ve kalite baskıları

Yaban mersini üretiminin su ihtiyacı yüksek olduğundan, Fas’ın iklim koşulları ve dönemsel kuraklıklar su yönetimini kritik hale getiriyor. Ayrıca artan üretim mevsimsel işçi talebini yükseltti; üreticiler hasat dönemlerinde yeterli işgücünü bulmakta güçlük çekebiliyor.

Küresel bağlam ve gelecek öngörüleri

IBO verilerine göre küresel yaban mersini üretimi 2024'te yaklaşık 2,15 milyon tona yükseldi. Bu büyüme trendinin önümüzdeki yıllarda yeni tesislerin devreye girmesiyle devam etmesi bekleniyor. Fas’ın üretiminin birkaç yıl içinde yaklaşık %70 artış potansiyeline sahip olduğu öngörülüyor; bu, ülkenin lider üreticilerle farkı kapatma olasılığını artırabilir.

Pazar çeşitlendirme ve tedarik zinciri gereksinimleri

Avrupa hâlen ihracatın ana hedefi olmaya devam ediyor; ancak artan hacimleri absorbe etmek ve tek pazara bağımlılığı azaltmak için Asya ve Orta Doğu gibi yeni pazarlara yönelme ihtiyacı vurgulanıyor. Uzak pazarlar için soğuk zincir, ambalajlama, seçme ve nakliye kapasitesinin güçlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.

Sektör gündemi: uluslararası seminer

Bu başlıklar 16 Eylül'de düzenlenecek XLIII Uluslararası Kırmızı Meyveler Semineri’nde ele alınacak. Programda küresel ticaret, genetik ve veri kullanımı, hassas su yönetimi, ürün kalitesi ve pazar stratejileri gibi konuları tartışacak konuşmacılar yer alacak. Etkinlikte Rabobank Research, Hortifrut, Agronometrics ve akademik uzmanlardan sunumlar planlanıyor.

Öne çıkan maddeler

• 2025/26 sezonu ihracatı: 102.141 ton (≈92.510 ton taze, 9.631 ton işlenmiş)
• 2024 taze üretim tahmini: ≈71.700 ton; verim ≈18.343 kg/ha
• 2009 → 2024 ihracat artışı: ~636 tondan ~83.000 tona
• Kısa vadeli riskler: şiddetli yağışlar, düşük sıcaklıklar, rüzgâr hasarları
• Orta-uzun vadeli ihtiyaçlar: su yönetimi, mevsimlik işçi planlaması, soğuk zincir ve pazar çeşitlendirmesi

Ne anlama geliyor? (Kısa): Fas, hacmi artırırken tedarik zinciri ve kaynak yönetiminde yatırım yapmazsa büyümenin uzun dönem sürdürülebilirliği risk altında olabilir.