Huelva: Çilek üretimi düştü, frambuaz ve yaban mersini üretimi arttı; fiyat baskısı sürdü

Freshuelva'nın 2021/22 kampanya bilançosuna göre Huelva kırmızı meyve üretiminde türler arasında kayma yaşandı; maliyet artışı ve iklim ile lojistik sorunları çiftçi kârlılığını zorladı.

Huelva'da kırmızı meyve kampanyasının bilançosu

Kampanya genel verileri

Huelva Çilek Üreticileri ve İhracatçıları Derneği (Freshuelva) tarafından aktarılan bilgilere göre 2021/22 kampanyası toplamda 270.120 ton çilek üretimiyle kapandı; bu miktarın bir önceki sezona göre yaklaşık %4 daha az olduğu bildirildi. Dernek verilerine göre ortalama satış fiyatı %2,8 artış gösterse de, üretim maliyetlerindeki yükseliş bu artışı kompanse etmedi ve çiftçi kârlılığında düşüş yaşandı.

İklim ve pazarlama sorunları

Sezon soğuk geçen Aralık ve Ocak ayları nedeniyle düşük miktarda meyveyle başladı; buna karşın ürün kalitesi (tat, renk ve dayanıklılık) iyi olarak rapor edildi. Sezonun son haftalarındaki yüksek sıcaklıklar nedeniyle önemli bir bölüm üretimin sanayiye ayrılması gerekti ve taze satışlar azaldı. Ayrıca Mart ayında ulusal nakliyat grevinin pazarlamayı olumsuz etkilediği, kampanyanın kritik döneminde lojistik sorunların yaşandığı belirtildi.

Türlere göre üretim ve fiyat gelişmeleri

Freshuelva verilerine göre frambuaz üretimi 49.990 tonla önceki döneme göre %7,5 artış kaydetti; ortalama satış fiyatı ise yaklaşık %1,5 yükseldi. Frambuaz talebi ve fiyatları kampanya boyunca nispeten istikrarlı kaldı.

Yaban mersini üretiminde en yüksek artış görüldü: 59.100 tonla üretim %20,2 arttı; ancak ortalama satış fiyatı aynı dönemde yaklaşık %18 azaldı. Erken dönemde olgunlaşma gecikmesi yaşanırken Mayıs ayındaki yüksek sıcaklıklar hızlı olgunlaşmaya yol açtı; buna bağlı olarak farklı çeşit ve menşeler aynı dönemde pazara girdi ve arz fazlası, fiyatlarda sert düşüşlere neden oldu. Böğürtlen üretimi ise yaklaşık 2.000 ton olarak sabit kaldı, fakat fiyatlar %6 civarında geriledi.

İhracat pazarları

Rapor, Huelva kırmızı meyvelerinin ana ihracat pazarları olarak Almanya ve Birleşik Krallık'ın (İngiltere) öne çıktığını bildiriyor. Çilek açısından İngiltere, Brexit sonrası dönemde bile Fransa'yı geride bırakarak ikinci en büyük alıcı konumuna geldi. Frambuaz ve yaban mersininde ise Hollanda üçüncü büyük pazar olarak gösterildi.

Yeni sezon beklentileri ve girdi maliyetleri

Freshuelva müdürü Rafael Domínguez'ün ifadelerine göre, yeni kampanya hazırlıkları sırasında su kıtlığı en önemli risk olarak öne çıktı. Eylül başı itibarıyla toprak hazırlıkları, gübreleme ve sulama altyapısı çalışmaları yürütülüyor; erken çeşitlerin ekimine Eylül sonu veya Ekim başı, mevsimlik çeşitlerin ekimine ise Ekim ortası planlanıyor.

Geçen sezon 6.100 hektarı aşan ekili alanın yeni sezonda benzer seviyelerde kalmasının beklendiği; bölgedeki ekim alanının son yıllarda büyük farklılık göstermediği ifade edildi. Bununla birlikte gübre fiyatları, plastik örtü giderleri ve sulama için gereken elektrik maliyetlerindeki artış, üreticiler üzerinde ciddi finansal yük oluşturuyor.

Öne çıkan rakamlar

• Çilek üretimi: 270.120 ton (yaklaşık %4 düşüş)
• Frambuaz: 49.990 ton (yaklaşık %7,5 artış); fiyat +%1,5
• Yaban mersini: 59.100 ton (yaklaşık %20,2 artış); fiyat -%18
• Böğürtlen: ~2.000 ton; fiyat -%6
• Geçen sezon ekili alan: 6.100+ hektar (yeni sezonda benzer seviyeler bekleniyor)

Sonuç

Rapor, türler arasında üretim kayması ve artan girdi maliyetlerinin bölge üreticilerinin kârlılığını baskıladığını gösteriyor. İklim koşulları, ulusal lojistik aksaklıklar ve uluslararası rekabet kampanyanın sonuçlarını belirleyen başlıca faktörler oldu.