Küresel yaban mersini arzı artışı Fas'ın Avrupa pazarındaki rekabetini zorlaştırıyor

Dünya genelinde yaban mersini üretimi ve yeni menşeler piyasaya girerken, Avrupa pazarında fiyat ve lojistik baskılar artıyor; Fas için ürün zamanlaması ve kalite öne çıkıyor.

Artan arz: daha fazla oyuncu, yıl boyu erişim

Küresel yaban mersini tedariki, mevcut ihracatçıların üretimi yükseltmesi ve yeni menşelerin pazara girmesiyle büyümeye devam ediyor. Uzman konuşmacıların aktardığına göre bu durum, ürüne yıl boyunca ulaşılabilirliği artırırken hedef pazarlar bakımından farklı sonuçlar yaratıyor.

Hangi ülkeler öne çıkıyor?

Rabobank Research temsilcisi Cindy Van Rijswick'e göre Peru hâlâ önemli bir tedarikçi konumunda. Bununla birlikte Afrika'dan gelen ülkeler ve Mısır gibi yeni oyuncuların varlığı güçleniyor. Ayrıca Çin, sezonunu uzatarak Güneydoğu Asya, Orta Asya ve Rusya'ya ihracatını artırdı.

Tüketim eğilimleri ve fiyat baskısı

Avrupa'da kişi başı taze yaban mersini tüketimi yaklaşık 700 gram seviyesinde; 2019'da ise bu değer yaklaşık 300–350 gram civarıydı. Almanya ve Hollanda'da yaban mersini alımları genel meyve talebinden daha hızlı büyüyor. Birleşik Krallık'ta taze berry satışları 2,7 milyar ABD dolarının üzerinde raporlanıyor. Buna karşılık Asya'da tüketim hâlâ sınırlı gruplara yoğunlaşıyor.

Pazar tepkileri ve maliyet unsurları

Piyasalar arz artışına farklı şekillerde yanıt veriyor. ABD ithalatında, bir dönem 100 tondan daha az seviyelerden 300 tonun üzerine çıkan rakamlar bildirildi; 2017–2023 dönemi arasında hacimlerde belirgin bir artış gözlemlenirken ortalama ithalat fiyatları görece sabit kaldı. Avrupa'da ise artan tedarik dönemlerinde ortalama fiyatlarda düşüş kaydedildi — bu, arzın hızlı genişlediği dönemlerde fiyat baskısının olduğunu gösteriyor.

Fas için sonuçlar

Coğrafi yakınlık Fas için lojistik avantaj sağlıyor, ancak pazara yeni menşelerin girişi ve İspanyol sezonunun başlaması rekabeti değiştiriyor. Hortifrut'tan Álvaro Villalba, ihracatta hedef pazara göre çeşit seçiminin; ulaşma zamanı, tat, kalite ve raf ömrü gibi kriterlerle uyumlu olması gerektiğini vurguladı. Van Rijswick ayrıca enerji, gübre, dizel, ambalaj ve lojistik gibi girdilerin toplam maliyete yaklaşık %3–5 ek yük getirebileceğini, bu farkın üretici gelirine birebir yansımayabileceğini belirtti.

Öne çıkan noktalar

• Küresel arz artışı Avrupa pazarında fiyat ve zamanlama baskısı oluşturuyor.
• Peru hâlen kilit tedarikçi; Afrika ülkeleri ve Mısır'ın etkisi büyüyor.
• Fas için piyasa avantajı lojistik olmakla birlikte çeşit ve lojistiğin yönetimi kritik hale geliyor.