Şili örnekleri: Organik üretimde iki farklı başarılı model — Elissalt ve Entre Ríos Farms

Küresel organik gıda talebinin yükseldiği dönemde, Şili’de uygulanan iki farklı model; agroekolojik yaklaşımla elma üretimi ve ihracata yönelik organik yaban mersini işletmesi, sertifikasyon süreçleri ve ticari stratejileriyle öne çıkıyor.

Organik talebinin yükselişi ve Şili örnekleri

Uluslararası pazarda organik ürünlerin satışında artış olduğu, tüketicilerin daha az kimyasal içeren ve daha sağlıklı besin arayışı içinde bulunduğu raporlarla bildiriliyor. ABD pazarında organik ürünlerin gıda içindeki payının yaklaşık %4 düzeyinde olduğu ve satışların önümüzdeki yıllarda çift haneli oranlarda büyümesinin beklendiği USDA kaynaklı çalışmalarda yer alıyor. Avrupa’da da 2016–2020 dönemi için organik sektörün kârlılıkta yıllık yaklaşık %7 büyüme gösterebileceği, meyve-sebzenin pazarın çeyreğine yakın kısmını oluşturacağı öngörülmüştür (Technavio).

Şili’de de organik alanda genişleme gözleniyor: 2014–2015 arasında sertifikalı organik alan yaklaşık %10 artarak 17.871 hektardan yaklaşık 20.000 hektara yükseldi; vahşi toplama alanları dahil edildiğinde ülke genelinde toplamın ilk kez 100.000 hektarı aştığı bildirilmiş (Odepa verisi).

Miguel Elissalt — Agroekolojik odaklı elma işletmesi

Miguel Elissalt, 1998’den beri meyve ağaçlarının organik yönetiminde danışmanlık yapıyor ve Şili organik üretim çevrelerinde tanınan bir isim. Kendi arazisinde elma anaç fidanı üretimi yapan ve satış noktası olarak Ecoferia de La Reina’yı kuran ekiplerden biri olarak faaliyet gösteriyor. Sahada yaklaşık 30 hektarlık üretim alanı bulunuyor ve yakın dönemde buna ek 25 hektar eklemeyi planlıyor.

Elissalt’ın uygulamaları geleneksel ilaçların birebir yerine doğal alternatifleri koymaktan çok, bitki-çiftlik-ekosistem etkileşimini teşvik eden agroekolojik bir yaklaşıma dayanıyor. Bu yaklaşım, arazi yönetimine ilişkin yoğun saha gözlemi, girişimlerin büyük kısmının kendi girdileriyle hazırlanması ve orta vadeli planlama gerektiriyor. Danışmanın aktardığına göre, konvansiyonel sistemlerden organiğe geçiş genelde 3–5 yıl arasında zaman alıyor ve üretim ile kalite dengesine odaklanmak gerekiyor; bazı parsellerde yüksek kaliteli organik elmada verimlerin geleneksel yüksek kalite eşiğine yakın veya biraz üzerinde gerçekleştiği belirtiliyor.

Entre Ríos Farms — İhracat odaklı organik yaban mersini

Entre Ríos Farms, Bawlitza ailesinin yönettiği ve yaklaşık 120 hektarlık organik yaban mersini üretimine sahip bir işletme. Aile, üretimin yalnızca verim değil, ekosistem canlılığı açısından da değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor; bunun göstergesi olarak tarladaki kuş sayısını takip ettiklerini bildiriyorlar.

İşletme konvansiyonelden organiğe geçiş sürecini beş yılda tamamlamış ve başlangıçta üretimde yaşanan düşüşlerin, pazarlama stratejisiyle ve doğrudan satış kanalları bularak telafi edildiğini ifade ediyorlar. Ailenin açıklamalarına göre organik yönetimin uzun vadeli toprak sağlığına olumlu etkisi bekleniyor; hedefleri arasında konvansiyonel bahçelere göre yüzdeye varan verim artışları ulaştırmak var.

Ayrıca Entre Ríos, üretimde bütüncül yaklaşımlar benimsediğini; feng shui ve tellüroloji gibi uygulamaları tarlalarının düzenlenmesinde kullandıklarını, bunun doğrudan ekonomik bir maliyeti olmaksızın üretim ortamının dayanıklılığını desteklediğini aktarıyorlar.

Sertifikasyon, pazar ve üreticilere çıkarılacak dersler

Her iki örnek de, organik üretime geçişin yalnızca teknik değişiklik değil aynı zamanda pazarlama ve iş modeli dönüşümü de gerektirdiğini gösteriyor. Sertifikasyon süreçleri, ilk yıllarda üretim kayıpları ve farklı müşteri profilleri nedeniyle planlı bir stratejiyle desteklenmeli; uzman danışmanlık, saha gözlemi ve zaman yatırımı önem taşıyor.

Öne çıkan noktalar

• ABD'de organik gıda satışları gıda pazarının yaklaşık %4'ünü oluşturuyor (USDA raporu).
• Technavio verileri, 2016–2020 arasında organik pazar kârlılığında yıllık ~%7 büyüme bekliyor; meyve-sebze sektörü önemli pay alıyor.
• Şili'de sertifikalı organik alan 2014–2015'te yaklaşık %10 arttı; vahşi toplama dahil toplam alan 100.000 ha'yı geçti (Odepa).
• Miguel Elissalt: agroekolojik yöntemler, arazi bazlı gözlem ve kendi girdilerini üretme yaklaşımı; işletmede 30 ha üretim ve ekleme planı.
• Entre Ríos Farms: ~120 ha organik yaban mersini; konvansiyonelden organiğe dönüş 5 yıl sürmüş; pazarlama ve doğrudan satış kanalları önemli rol oynadı.
• Organik üretime geçiş genelde 3–5 yıl alıyor ve üreticiden farklı bir çalışma mantığı gerektiriyor.

Kaynak: Field Magazine (aktarılan bilgiler), Blueberries Consulting News, 03/01/2017.