Şili güneyinde meyve hasadı: Pandemi koşullarında işgücü ve güvenlik önlemleri

2020–21 sezonunda Şili güneyindeki meyve bahçelerinde işçi bulma ve Covid-19 önlemlerini uygulama ön planda. Bölgeler, işe alım stratejilerini ve hijyen protokollerini güçlendiriyor.

Genel durum

Şili'nin güney bölgelerinde 2020–21 hasat sezonu Aralık 2020'de başladı; ilk olarak kiraz ve yaban mersini, ardından elma ve Avrupa fındığı hasadı planlandı. Bölge temsilcileri ve üretici birlikleri sezon başından itibaren mevsimlik işçi eksikliğinin en önemli meselelerden biri olduğunu bildiriyor.

Bölgeler ve işgücü

Los Ríos ve Los Lagos'ta üreticiler, pandemiye bağlı hareket kısıtları ve sağlık kaygılarının iş gücü arzını düşürdüğünü belirtiyor. Los Ríos bölgesindeki yaban mersini alanının yaklaşık 1.615 hektar olduğu aktarılıyor; bazı bahçelerde çalışan sayısının yüzde 30–50 oranında azaldığı belirtiliyor. Hasat işçilerinin büyük bölümünü kadınlar oluşturuyor; bildirime göre yaklaşık %60'ı ev hanımı statüsünde, %20 civarı öğrenci ve kalanlar ise yaşlı yetişkinlerden oluşuyor.

Sosyal yardımların etkisi ve iletişim sorunu

Osorno bölgesinden üretici temsilcileri, pandemi kaynaklı sosyal yardım ödemeleri ve bunların işe gidilmesi durumunda kaybedileceği yönündeki belirsizliğin işçi katılımını azalttığını ifade ediyor. Yerel birlikler yetkililerden bu konuda net bir iletişim talep ederek, işgücünün haklarını korurken üretimin de sürdürülebilmesi için açıklama yapılmasını istiyor.

Araucanía deneyimi: Protokoller ve uygulama

La Araucanía'da Eylül 2020'de bölgesel bir çalışma grubu kurularak işyerine yönelik hijyen ve güvenlik protokolleri hazırlandı. Bölgedeki koordine çalışma, İş Müsteşarlığı düzeyinde destek alarak Covid-19 odaklı hasat protokolü oluşturulmasını sağladı. Protokolde işçi taşımacılığı, barınma düzenlemeleri ve tesis içi önlemler gibi uygulama detayları yer aldı; birçok işletme hazırlanan belgeyi tesislerinde bulunduruyor.

İşe alım stratejileri ve ücret uygulamaları

Üreticiler, sosyal medya ve radyo üzerinden duyuru yapmanın yanı sıra aracı otobüslerle farklı yerleşimlerden işçi getirme, arama alanını genişletme ve cazip ödeme teklifleriyle personel teminine çalıştı. Kiraz hasadında deneyimli işçilerin günlük verimleri ve kazançları daha yüksek olurken, kiraz toplamanın yoğunluğu ve kısa süresi (yaklaşık 10–15 gün) bu işin ücret açısından daha çekici olmasına yol açıyor.

Saha örnekleri ve rakamsal veriler

Araucanía için 2019 verilerine göre meyve alanı yaklaşık 14.440 hektar; bölgedeki toplam hasadı gerçekleştirebilmek için yaklaşık 14.000 kişiye ihtiyaç olduğu aktarılıyor. Bir işletme örneğinde (500 hektarı aşan üretim) hasat Aralık sonunda başladı; bu tesiste bazı işçilerin günde ortalama 50 kg, nadiren 140 kg topladığı ifade edilirken, ayrı bir kiraz üreticisinden deneyimli hasatçıların günde 350 kg civarı verim sağladığı bildirildi (kaynak beyanlarına göre farklı meyve/iş türlerinde verim değişiyor).

Kiraz ve yaban mersini özelinde farklar

Kiraz toplama genelde merdiven üzerinde ve daha kısa süreli; bu nedenle tecrübeli ekipler tercih ediliyor ve ücretlendirme genelde daha yüksek. Yaban mersini ise hasat süresi daha uzun ve daha fazla işgücü gerektirebiliyor. Özetle, her ürünün toplama yöntemi ve sürekliliği işçi talebini ve ücret dinamiklerini etkiliyor.

Öne çıkan noktalar

• Pandemi hareket kısıtları ve sağlık endişeleri mevsimlik işçi arzını azalttı.
• La Araucanía'da bölgesel Covid-19 hasat protokolleri oluşturularak uygulamaya konuldu.
• Sosyal yardım ödemeleri ve bilgi eksikliği, üreticilerin işçi bulmasını zorlaştırdı.
• İşe alımda sosyal medya, radyo ve ulaşım desteği gibi yöntemler kullanıldı.
• Kiraz hasadı daha yoğun ve iyi ücretli; yaban mersini daha uzun süreli toplama gerektiriyor.
• 2019 verilerine göre Araucanía'da yaklaşık 14.440 ha meyve alanı ve ~14.000 işçi ihtiyacı bildirildi.

Sezonun ilerleyen haftalarında (Şubat ortası Çin Yeni Yılı gibi pazar tarihleri göz önünde bulundurularak) hasat ve ihracat akışı takip edilecek; yetkililer ve üretici birlikleri hem işçi sağlığı hem de üretimin devamı için koordinasyonu sürdürmeyi amaçlıyor.