Sofofa'dan Rafael Palacios: İyileşme yatırımları döngüsel ekonomiye ve iklime odaklanmalı

Sofofa Halkla İlişkiler Direktörü Rafael Palacios, Şili'de REP (Üretici Sorumluluğu) Yasası uygulamasının lojistik, düzenleme ve yatırım ihtiyacı gerektirdiğini; pandemi sonrası ekonomik canlanmanın yeşil yatırımlara dayanacağını belirtiyor.

Uygulama, altyapı ve düzenleme: REP Yasası için öncelikler

Sofofa (Sanayi Federasyonu) kamu politikaları direktörü Rafael Palacios ile yapılan röportajda, Şili'de yürürlüğe giren Üretici Sorumluluğu (REP) Yasası'nın uygulanmasına ilişkin mevcut zorluklar ve fırsatlar ele alındı. Palacios, yasanın hazırlanma sürecinin katılımcı bir biçimde ilerlediğini, ancak uygulamada hukuki ve lojistik bazı eksikler bulunduğunu vurguladı.

Yasa ve kapsamındaki genişleme

Palacios, Çevre Bakanlığı bünyesindeki atamalarla birlikte REP gündeminin sadece ambalaj geri dönüşümüyle sınırlı kalmayıp daha geniş bir döngüsel ekonomi çerçevesine taşındığını ifade etti. Organik atık politikaları ve döngüsel ekonomi yol haritalarının, yasayı tamamlayıcı nitelikte geliştiğini söyledi.

Hedeflerin kademelendirilmesi ve bölgesel farklılıklar

Ambalajlar için belirlenen geri dönüşüm hedeflerinin başlangıçta endüstri ve belediyeler tarafından yüksek bulunduğunu, bu nedenle hedeflerin uygulama eğrisinin yumuşatıldığını belirtti. Palacios, bölgesel lojistik farklılıkların tek tip bir yönetim sistemiyle çözülemeyeceğini, sistemlerin yerel koşullara göre esneklik taşıması gerektiğini savundu.

Yönetim sistemleri ve rekabet riski

Yönetim sistemlerinin hukuki modelinin serbest rekabeti zedelemeyecek şekilde kurgulanmasının önemine dikkat çekildi. Palacios, sistemlerin genellikle kâr amacı gütmeyen yapılar şeklinde organize edileceğini ve bilgi paylaşımı ile rekabet düzenlemelerinin uygun protokollerle yönetilmesi gerektiğini ifade etti.

Yeniden sınıflandırma ve yan ürünlerin kullanımı

Mevcut düzenlemelerde bazı yan ürünlerin 'atık' olarak sınıflandırıldığını ve bunun yeniden kullanım ile döngüsel süreçlere katılımı engellediğini belirtti. Sofofa bünyesinde atık sınıflandırması ve yeniden kullanımın önünü açacak bir düzenleme çalışmasının başlatıldığı, Ar-Ge destekli biyoteknolojik çözümlerle organik ve inorganik artıkların hammaddeye dönüştürülebileceği vurgulandı.

Ambalaj malzemeleri, etiketleme ve pazar oluşumu

Firmaların geri dönüştürülebilir veya geri dönüştürülmüş içerik barındıran ambalajları tercih etmesi gerektiğini, ancak bunun ciddi yatırım ve üretim hattı değişimleri gerektirdiğini söyledi. Tüketici bilgilendirmesi amaçlı ekolojik etiketleme pilotlarının uygulandığını ve bu tür talep yönlü araçların piyasayı canlandırmasının beklendiğini ifade etti.

Çevresel değerlendirme sistemi (SEIA) ve yatırım güveni

Palacios, Çevresel Etki Değerlendirme Sisteminin (SEIA) mevcut hâlinin yatırımcı beklentileri ile çevresel standartları dengede sağlayamadığını; bu nedenle SEIA reformunun gerektiğini belirtti. Reformun, hem yüksek çevresel standartları koruyan hem de yatırım süreçlerini hızlandıran bir yapıya dönüştürülmesinin önemine dikkat çekti.

Yatırım ihtiyacı ve pandemi etkisi

REP uygulamasının tam kapsamlı hayata geçirilmesinin büyük ölçekli yatırımlar gerektirdiğini ve makalede aktarıldığı şekliyle toplam ihtiyacın yaklaşık 2.340 milyar ABD doları mertebesinde olduğu ifade edildi. Palacios, COVID-19 salgınının yatırımları yavaşlatabileceğini ancak ekonomik toparlanmanın ana itici güçlerinden birinin döngüsel ekonomi ve iklim odaklı projeler olacağını savundu.

Uluslararası iş birliği ve atık akışları

Palacios ayrıca atıkların sınırlar arası taşınmasına ilişkin düzenlemelerin bölgesel ölçekte ele alınmasının gerekliliğini; bazı geri kazanım teknolojileri için ölçek ekonomisi sağlamak üzere bölgesel merkezlerin kurulmasının önemini belirtti.

Öne çıkan maddeler

• REP Yasası, uygulamada lojistik, altyapı ve düzenleyici uyum gerektiriyor.
• Ambalaj hedefleri kademelendirilerek uygulama esnekliği getirildi; bölgesel çözümler öncelikli.
• Atık sınıflandırması reformu ile yan ürünlerin tekrar üretimde kullanılmasının önü açılmak isteniyor.
• SEIA'da reform ihtiyacı var: hem çevresel standartları koruyan hem yatırım güveni veren süreçler gerekli.
• Kesin bir rakam olarak aktarılan yatırım gereksinimi ~2.340 milyar ABD doları olarak bildirildi; salgın yatırım hızını etkileyebilir.