Büyük fonlar konutu bırakıp tarla alıyor: İspanya ve Portekiz’de kırsal arazi talebi yükseliyor

2022 verilerine göre İspanya ve Portekiz’de akredite yatırımcılar kırsal arazilere yöneliyor; mayıs ve haziranda kayıtlı satışlar son 15 yılın zirvesine yakın seviyelere çıktı. CBRE ve sektörel aktörler, farklı yatırım profillerinin tarım arazilerine ilgi gösterdiğini belirtiyor.

Ulusal İstatistik Kurumu (INE) verilerine göre 2022 yılı mayıs ayında 15.400’ün, haziranda ise 13.400 civarında kırsal mülk satışının kayda geçtiği aktarılıyor; bunlar son 15 yıldaki en yüksek aylık hareketlerden biri olarak sunuluyor. Danışmanlık firması CBRE’nin İber Yarımadası odaklı raporu ve sektör aktörleri, bu artışın profesyonel yatırımcıların tarıma yönelmesinden kaynaklandığını belirtiyor.

Hangi yatırımcılar devrede?

Rapor ve sektördeki görüşlere göre alım yapan profiller üç ana gruba ayrılıyor: aile ofisleri, girişim sermayesi fonları ile emeklilik/ sigorta fonları. Ayrıca tarım profesyonelleri, yenilenebilir enerji yatırımı yapan fonlar ve hobi/rekreasyon amaçlı bireysel alıcılar da pazarda yer alıyor. Emeklilik ve sigorta fonları genellikle sale & leaseback benzeri modellerle kiracı bularak düzenli kira geliri hedefliyor.

Getiri ve ürün tercihleri

CBRE raporunda tarım varlıklarının çekiciliği; teknolojik gelişmeler, arz kısıtları ve artan gıda talebiyle ilişkilendiriliyor. Raporda İspanya’da tarımsal yatırım getirilerinin örnek olarak %10 civarında olduğu; zeytin ağaçlarında ton/ha bazında yaklaşık %14 getiri, bazı meyvelerde (ör. mandarin, elma) ise daha yüksek oranda geri dönüşler görülebileceği belirtiliyor.

Çiftçi örgütleri ve iklim endişeleri

Çiftçi temsilcileri ise piyasadaki fiyat yükselişinin yüksek girdi maliyetleri ve aracıların spekülasyonu ile ilişkili olduğunu savunuyor. COAG gibi organizasyonlar, iklim değişikliğinin özellikle yağlık zeytin üretimini daraltabileceğine dair uyarılar yapıyor; raporda 2,5°C’lik ısınma senaryosunda belirli bölgelerde verim düşüşleri gösteriliyor (örnek olarak Seville ve Cádiz için yüksek oranlı azalmalara işaret ediliyor).

Hangi bölgeler ilgi çekiyor?

Yatırım ilgisinin yoğunlaştığı alanlar olarak Portekiz’de Algarve ve Alentejo; İspanya’da ise Andalusia, Levante ve Extremadura öne çıkıyor. INE verilerinde mayıs ayındaki kırsal mülk işlemlerinde Castilla y León, Andalucía ve Castilla-La Mancha başı çekiyor (sırasıyla yaklaşık 2.534; 2.238; 1.985 kayıt olarak aktarılıyor).

Yatırımı tetikleyen üç faktör

• Su erişimi ve sulama imkanları,
• Yenilenebilir enerji projelerine yakınlık (elektrik altyapısı),
• Büyük kentsel merkezlere yakınlık (rekreasyon amacıyla alımlar için).

Rapor ayrıca AB Ortak Tarım Politikası (CAP) bağlamında verilen desteklerin yatırım kararlarında etkili olduğunu; CBRE’ye göre sübvansiyon seviyelerindeki artışın yatırım cazibesini güçlendirdiğini aktarıyor.